رایزن فرهنگی ایران: افغانستان امروز با روایتهای گذشته قابل تحلیل نیست
گزارش
به گزارش خبرگزاری پیکآفتاب: سید روحالله حسینی، رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در افغانستان، در نخستین نشست تخصصی «دیپلماسی فرهنگی ایران و افغانستان؛ همنوشتی فرهنگی در هندسه نظم نوین منطقهای» که در شهر مشهد برگزار شد، بر نقش تعیینکننده فرهنگ در آینده روابط دو کشور تأکید کرد.
حسینی با اشاره به اینکه طی چهار دهه گذشته حوزه فرهنگ کمتر در کانون روابط تهران و کابل قرار داشته، گفت: ایران و افغانستان ریشههای مشترک عمیق فرهنگی، دینی و تمدنی دارند، اما مناسبات دو کشور بیشتر بر سیاست و امنیت متمرکز بوده است. به گفته او، در حالیکه انقلاب اسلامی ایران ماهیتی فرهنگی دارد، سهم فرهنگ در تعاملات رسمی دو کشور همچنان محدود باقی مانده است.
وی تأکید کرد که تحلیل افغانستان امروز با دادهها و برداشتهای دهههای گذشته، تصویر دقیقی از واقعیتهای کنونی این کشور ارائه نمیدهد. به باور او، بخشی از نگاهها همچنان بر اطلاعات دهههای هفتاد و هشتاد خورشیدی استوار است؛ در حالیکه ساختارهای اجتماعی، امنیتی و فرهنگی افغانستان تغییر یافته و نیازمند رویکردی تازه و فرصتمحور است. حسینی افزود: تصویری که برخی رسانههای غربی از افغانستان ترسیم میکنند، شباهت زیادی به روایت آنها از ایران دارد و با واقعیتهای میدانی همخوانی ندارد.
رایزن فرهنگی ایران نقش فعالان فرهنگی و رسانهای را در بازنمایی واقعبینانه افغانستان «کلیدی» دانست و گفت: سطح امنیت موجود، تلاشها برای توسعه اقتصادی و تغییرات مثبت در زندگی مردم افغانستان، مؤلفههایی است که در تحلیلهای رایج کمتر دیده میشود. او تأکید کرد که اصلاح این نگاه میتواند زمینهساز همکاریهای عمیقتر فرهنگی و اجتماعی میان دو ملت باشد.
حسینی گردشگری و صنعت توریسم را از ابزارهای مهم شناخت متقابل میان ایران و افغانستان دانست و اظهار داشت: افغانستان دارای ظرفیتهای گسترده تاریخی و طبیعی است و توسعه گردشگری میتواند به نزدیکی بیشتر ملتها و معرفی چهره واقعی این کشور کمک کند.
وی با اشاره به تمدن مشترک ایران، افغانستان و تاجیکستان، این پیشینه را از استوارترین پیوندهای فرهنگی منطقه برشمرد و گفت: شخصیتهای بزرگی چون سنایی غزنوی، خواجه عبدالله انصاری، ابوریحان بیرونی، حافظ، سعدی و فردوسی، سرمایههای مشترک فرهنگیاند که قرنهاست میان ملتها پیوند ایجاد کردهاند و امروز نیز میتوانند پایه همگرایی نوین باشند.
رایزن فرهنگی ایران همچنین از اعطای حدود ۳۵ هزار بورسیه تحصیلی به جوانان افغانستان خبر داد و افزود: این بورسیهها نقش مهمی در تربیت نیروی انسانی تحصیلکرده افغانستان داشته و میتواند در آینده به توسعه روابط علمی و فرهنگی دو کشور کمک کند.
او با اشاره به شکلگیری نظم نوین منطقهای در غرب آسیا گفت: در سالهای آینده تحولات گستردهای در منطقه رخ خواهد داد و آنچه به سود دو ملت است، بهرهگیری هوشمندانه از اشتراکات فرهنگی، دینی و زبانی برای جلوگیری از گسستها و سوءتفاهمهاست. به گفته حسینی، ایران و افغانستان با ۹۶۴ کیلومتر مرز مشترک، یکی از درهمتنیدهترین پیوندهای منطقهای را دارند و بازتعریف تعاملات مرزی بر پایه فرهنگ و زبان مشترک یک ضرورت است.
وی در پایان تأکید کرد که دیپلماسی فرهنگی میتواند به ابزاری مؤثر برای کاهش سوءتفاهمها، تقویت اعتماد متقابل و افزایش همگرایی میان ایران و افغانستان بدل شود. حسینی تداوم نشستهای تخصصی و رایزنیهای فرهنگی را برای شکلدهی این مسیر ضروری دانست و گفت: شناخت واقعبینانه از ظرفیتها و چالشها، نخستین گام در تعمیق روابط فرهنگی دو کشور در چارچوب شرایط نوین منطقهای است.
